“Aspiro a que as sociedades volvan ser gobernadas polas persoas e non polos algoritmos.”
— Juan Carlos Blanco, xornalista e autor de La tiranía de las naciones pantalla
Na súa recente entrevista con El País, Juan Carlos Blanco advirte sobre a crecente influencia dos algoritmos nas nosas vidas: desde as novas que lemos ata os produtos que compramos online, “os sistemas automatizados priorizan o engagement e o beneficio económico, moitas veces en detrimento da verdade e da convivencia democrática”. Aínda que Blanco analiza este fenómeno desde unha perspectiva social e política, as súas reflexións teñen implicacións directas para calquera negocio dixital, especialmente no ámbito do e‑commerce, o deseño web e o marketing online.
A continuación, exploramos os perigos de deixar os algoritmos sen control humano na túa tenda online, como identificar os principais riscos e que prácticas pode poñer en marcha calquera empresa para recuperar o temón da experiencia de usuario e a reputación de marca.
1. O ascenso dos algoritmos: axuda ou gaiola dixital?
Desde os motores de recomendación ata os sistemas de publicidade programática, os algoritmos están deseñados para maximizar métricas (clics, tempo na páxina, conversións). No fondo, perseguen un obxectivo comercial: incrementar ingresos. Porén, este enfoque iterativo xera:
- Burbullas de contido: os usuarios só ven o que coincide cos seus patróns de comportamento previos, limitando a exposición a novidades ou produtos de nicho.
- Amplificación de erros: se un algoritmo identifica por erro un contido ou produto como valioso, repetirao e difundirao, mesmo se non cumpre as expectativas.
- Desconexión emocional: a personalización extrema pode chegar a resultar invasiva ou mecánica, quitando o toque humano que xera confianza.
Blanco sinala que “os algoritmos acaban construíndo realidades paralelas” e condicionan decisións individuais e colectivas. No e‑commerce, isto tradúcese en carros da compra con suxestións que non responden realmente a necesidades, pop‑ups insistentes que desesperan o usuario e unha experiencia de marca deshumanizada.
2. Riscos específicos para a túa tenda online
2.1 Perda de diversidade no catálogo
Un bo algoritmo de recomendación impulsa vendas a curto prazo, pero se sempre mostra os mesmos produtos “top vendas”, abandona a oportunidade de promocionar artigos novos ou de tempada. Os e‑commerce que dependen exclusivamente destas recomendacións corren o risco de estancarse en tendencias e perder frescura.
2.2 Contidos incorrectos ou enganosos
Os sistemas de xeración automática de descricións de produto poden alucinar (inventar características ou garantías inexistentes). Este fenómeno, chamado “hallucination”, produce fichas de produtos con datos erróneos, que logo rematan en reseñas negativas e reclamacións.
2.3 Saturación publicitaria
A publicidade programática axusta ofertas en tempo real. Porén, un mal set‑up pode facer que o teu anuncio persiga o usuario durante días en distintas webs, creando a sensación de acoso en lugar de recordatorio suave. Isto dana a imaxe de marca e leva a “banner blindness”, onde o usuario directamente ignora as túas mensaxes.
2.4 Dependencia tecnolóxica
Se a túa plataforma de e‑commerce integra recomendadores ou chatbots de terceiros sen validación, quedas exposto a cambios nas súas políticas, subas de prezo ou fallos de servizo. O teu negocio deixa de ser dono da súa propia experiencia de usuario.
3. Recuperando o control: principios fundamentais
A. Supervisión humana activa
Ningún sistema automático debería funcionar sen revisións periódicas. Programa auditorías trimestrais de:
- Recomendacións: Cales son os criterios?
- Descricións xeradas: Correspóndense con datos reais?
- Campañas publicitarias: Non resultan intrusivas?
Estas auditorías permiten corrixir desviacións antes de que causen un dano reputacional.
B. Transparencia co cliente
Comunica aos teus usuarios que utilizas intelixencia artificial e explícalles como beneficiarse dela. Unha simple mensaxe como “Recomendacións personalizadas baseadas nos teus intereses” xera confianza e comprende mellor a lóxica tras o sistema.
C. Mestura de algoritmos e creatividade humana
Para lanzar novos produtos ou coleccións, combina datos de vendas coa intuición do teu equipo: realiza seleccións manuais de produtos destacados, edita descricións xeradas para darlles un ton propio e xera contido multimedia orixinal (vídeos explicativos, guías interactivas).
D. Diversificación de canles
Non concentres toda a interacción nunha soa canle algorítmica. Complementa a recomendación automática con:
- Newsletters segmentadas por perfís humanos.
- Redes sociais con curación de contidos.
- Blog corporativo onde o equipo comparta novidades, entrevistas e titoriais.
Esta estratexia híbrida reforza a personalidade da túa marca.
4. Boas prácticas tecnolóxicas: solucións concretas
- Control de versións de algoritmos
Garda un histórico de configuracións do teu motor de recomendación. Se un cambio provoca caída de vendas ou queixas, podes revertero rapidamente. - Adestramento con datos limpos
Filtra as túas bases de datos para eliminar rexistros duplicados, transaccións anómalas ou produtos descatalogados antes de alimentar a IA. - Test A/B regular
Compara a experiencia 100 % algorítmica con versións híbridas (mesturando seleccións humanas) e mide métricas de conversión, tempo de sesión e satisfacción do cliente. - Alertas de contido sensible
Implementa sistemas que detecten “hallucinations” nas descricións: palabras como “garantido”, “certificado” ou “exclusivo”, se non se corresponden con datos verificados, deben revisarse manualmente.
5. O valor humano como vantaxe competitiva
Mentres moitas tendas optan por automatizar ata o último proceso, o factor humano segue sendo o elemento diferenciador. Os microinfluencers ou os embaixadores de marca (empregados, fundadores ou clientes fieis) xeran contidos auténticos que os algoritmos non poden replicar. Estes testemuños, historias e reseñas próximas conectan co comprador de maneira profunda.
Ademais, contar cun equipo de atención ao cliente real, capaz de empatizar e resolver dúbidas complexas, reforza a reputación e fomenta recomendacións “boca a boca” que as máquinas non logran obter.
6. Como Consultoría EHERO acompaña a túa transformación
En Consultoría EHERO levamos anos axudando a negocios dixitais a equilibrar a innovación tecnolóxica coa experiencia humana.
O noso obxectivo non é demonizar os algoritmos, senón colocalos no seu lugar: ferramentas ao servizo das decisións humanas, non atallos sen control. Deste xeito, protexerás a túa marca, fidelizarás os teus clientes e manterás a capacidade de sorprenderlles con produtos e experiencias singulares.
7. Reflexión final: gobernar con responsabilidade
A advertencia de Juan Carlos Blanco interpélanos a todos: os algoritmos son tan bos como a orientación humana que reciben. No e‑commerce, a IA pode multiplicar vendas e eficiencia, pero sen un marco ético e supervisado, pode derivar en experiencias monótonas, desinformación e perda de confianza.
Recuperar o control significa:
- Poñer o cliente no centro, non a métrica.
- Esixir transparencia aos sistemas que usamos.
- Investir na creatividade e no xuízo das persoas.
Só así manteremos viva a promesa dun comercio dixital que combine o mellor da tecnoloxía co mellor do humano.
Non esquezas seguir a Consultoría EHERO nas nosas redes sociais para combater a desinformación con fontes fiables. Síguenos en Instagram, X, Facebook, LinkedIn, YouTube e TikTok. Agardámoste!